Το Στέμμα & η διαδρομή
Το Ιερό Στέμμα της Ουγγαρίας & Τι Δείχνει η Ξενάγηση
Δύο στέμματα ενωμένα σε ένα, ένας σταυρός μόνιμα στραβωμένος, μεγάλο μέρος του Ψυχρού Πολέμου στο Fort Knox — και η αίθουσα με τις δεκαέξι πλευρές που στεγάζει από την 1η Ιανουαρίου 2000.
Check dates and availability ↗Ένα στέμμα φτιαγμένο από δύο στέμματα
Το αντικείμενο στο κέντρο κάθε επίσκεψης στο Κοινοβούλιο είναι πιο παράξενο απ' ό,τι υποδηλώνει μια ματιά: το Ιερό Στέμμα της Ουγγαρίας δεν είναι ένα στέμμα αλλά δύο, ενωμένα. Η κάτω ζώνη, η corona graeca, είναι βυζαντινή τέχνη — σμάλτα φτιαγμένα στην Κωνσταντινούπολη γύρω στη δεκαετία του 1070, σταλμένα από τον Αυτοκράτορα Μιχαήλ Ζ΄ Δούκα στον Βασιλιά Γκέζα Α΄, με ελληνικές επιγραφές ακόμη ευανάγνωστες στις πλάκες. Πάνω και κατά μήκος της βρίσκεται η corona latina, λατινικές σταυροειδείς ταινίες που φέρουν σμαλτωμένες πλάκες των αποστόλων, χρονολογούμενες από τα μέσα του ενδέκατου αιώνα και πιθανότατα φτιαγμένες σε ρομανικό εργαστήριο της Ρώμης. Τα δύο συνδυάστηκαν στο ενιαίο στέμμα που αναγνωρίζεται σήμερα μέχρι τα τέλη του δωδέκατου αιώνα. Ιδωμένες από κοντά, οι ραφές αυτού του γάμου είναι ορατές, και το να ξέρεις τι να κοιτάξεις μεταμορφώνει την προθήκη.
The crooked cross
Η λεπτομέρεια που παρατηρούν πρώτη οι επισκέπτες είναι ο σταυρός στην κορυφή, ο οποίος γέρνει σαφώς προς τη μία πλευρά. Δεν είναι στυλιστικό στολίδι ούτε τέχνασμα του φωτισμού: ο σταυρός στράβωσε τον δέκατο έβδομο αιώνα όταν το στέμμα υπέστη ζημιά, πιθανώς από το καπάκι του σιδερένιου κιβωτίου που φύλασσε τα βασιλικά κειμήλια, το οποίο έκλεισε βιαστικά. Αυτό που το κάνει αξιοσημείωτο είναι αυτό που συνέβη μετά — τίποτα. Διαδοχικοί θεματοφύλακες αρνήθηκαν να το ισιώσουν, και η κλίση έγινε μέρος της ταυτότητας του στέμματος, αναπαραγόμενη πιστά στο ουγγρικό εθνόσημο και σε επίσημα εμβλήματα μέχρι σήμερα. Ένα εθνικό σύμβολο που φέρει μόνιμα το δικό του ατύχημα είναι σπάνιο πράγμα, και σου λέει πολλά για το πώς η Ουγγαρία αντιμετωπίζει αυτό το αντικείμενο.
Πενήντα μονάρχες και η τελευταία στέψη
Αυτό δεν είναι μουσειακό αντίγραφο μιας τελετουργικής ιδέας· είναι το ενεργό στέμμα ενός βασιλείου. Περισσότεροι από πενήντα Ούγγροι μονάρχες στέφθηκαν με αυτό σε διάστημα περίπου οκτώ αιώνων, και η ουγγρική συνταγματική σκέψη προχώρησε πιο μακριά από τις περισσότερες, αναπτύσσοντας ένα δόγμα στο οποίο το ίδιο το Στέμμα — και όχι το πρόσωπο που το φορούσε — ήταν η πηγή της κυρίαρχης εξουσίας. Η τελευταία στέψη έγινε το 1916, όταν ο Κάρολος Δ΄ στέφθηκε στα τελευταία χρόνια της Αυστροουγγαρίας και της ίδιας της μοναρχίας. Στεκόμενος μπροστά του, κοιτάζεις το αντικείμενο που νομιμοποίησε ηγεμόνες από τη δυναστεία των Άρπαντ μέχρι τους Αψβούργους, μια συνεχής πορεία σημασίας μεγαλύτερη από ό,τι μπορεί να διεκδικήσει σχεδόν οποιοδήποτε συγκρίσιμο βασιλικό κειμήλιο στην Ευρώπη.
Το Fort Knox και η επιστροφή του 1978
Ο εικοστός αιώνας του στέμματος διαβάζεται σαν θρίλερ. Καθώς έκλεινε ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος, τα βασιλικά κειμήλια απομακρύνθηκαν από την Ουγγαρία και τελικά πέρασαν σε αμερικανικά χέρια, και για δεκαετίες το Ιερό Στέμμα φυλασσόταν στις Ηνωμένες Πολιτείες — για μεγάλο μέρος αυτού του διαστήματος στο Fort Knox, το θησαυροφυλάκιο ράβδων χρυσού στο Κεντάκι, μακριά από την εμβέλεια της κομμουνιστικής κυβέρνησης στη Βουδαπέστη. Η επιστροφή του έγινε πραγματικό ζήτημα διπλωματίας του Ψυχρού Πολέμου, το οποίο επιλύθηκε όταν ο Πρόεδρος Τζίμι Κάρτερ διέταξε την παράδοση του στέμματος· επιστράφηκε στην Ουγγαρία στις 6 Ιανουαρίου 1978. Για τους Ούγγρους ο επαναπατρισμός είναι ζωντανή μνήμη και όχι ιστορική υποσημείωση, και αυτό εξηγεί μέρος της ευλάβειας που προσελκύει η προθήκη από τους ντόπιους επισκέπτες όσο και από τους ξένους.
Μέσα στο Κοινοβούλιο, 1 Ιανουαρίου 2000
Το στέμμα βρίσκεται στο Κτίριο του Κοινοβουλίου μόλις για ένα τέταρτο του αιώνα. Μετά την επιστροφή του εκτέθηκε στο Ουγγρικό Εθνικό Μουσείο, και μεταφέρθηκε στο Κοινοβούλιο την 1η Ιανουαρίου 2000, στην αλλαγή της χιλιετίας του ουγγρικού κράτους — μια σκόπιμη συμβολική κίνηση που τοποθετεί το χιλιετές στέμμα στη συνταγματική καρδιά της σύγχρονης δημοκρατίας. Τώρα βρίσκεται στη δεκαεξάπλευρη Αίθουσα του Θόλου ακριβώς κάτω από τον τρούλο των 96 μέτρων, μαζί με το σκήπτρο, τη σφαίρα και το σπαθί της στέψης, υπό την επιτήρηση τελετουργικών φρουρών με στολή παράταξης. Οι φρουροί είναι μέρος του θεάματος: η παρουσία τους, και η σιγή που επιβάλλει η αίθουσα, κάνουν αυτά τα δύο λεπτά τα πιο ατμοσφαιρικά ολόκληρης της επίσκεψης.
Τι δείχνει στην πραγματικότητα η ξεναγούμενη διαδρομή
Βοηθά να γνωρίζετε ότι μια επίσκεψη στο Κοινοβούλιο είναι μια επιμελημένη διαδρομή μέσα από μια χούφτα από τις μεγαλοπρεπέστερες αίθουσες του κτιρίου, όχι μια περιπλάνηση σε ένα κτίριο με 691 αίθουσες, 10 αυλές και δεκάδες σκάλες. Η διαδρομή περιλαμβάνει τη Μεγάλη Σκάλα, μια συντριπτική ανάβαση από κόκκινο χαλί, επιχρυσωμένες οροφές, μαρμάρινες κολόνες και τοιχογραφίες οροφής που είναι από τους πιο φωτογραφημένους εσωτερικούς χώρους της Ευρώπης. Οδηγεί στην Αίθουσα του Θόλου και το Ιερό Στέμμα στο κέντρο του κτιρίου, περιτριγυρισμένο από αγάλματα Ούγγρων ηγεμόνων. Από εκεί συνήθως σας δείχνουν μία από τις μεγάλες αίθουσες συνεδριάσεων — συνήθως την αίθουσα της πρώην Άνω Βουλής, με τα δερμάτινα εδώλια, τα χρυσά στολίδια και τα βιτρό, η οποία δεν συνεδριάζει πλέον και ως εκ τούτου μπορεί να ανοίξει για τους επισκέπτες.
Γιατί η αίθουσα εργασίας δεν είναι στη διαδρομή
Μια ερώτηση απασχολεί διαρκώς τους ξεναγούς: γιατί βλέπετε την παλιά αίθουσα της Άνω Βουλής και όχι την αίθουσα όπου ψηφίζονται πραγματικά οι νόμοι; Επειδή η Εθνοσυνέλευση συνεδριάζει ακόμη στην απέναντι πτέρυγα, και ένα εν ενεργεία νομοθετικό σώμα δεν μπορεί να φιλοξενήσει ομάδες επισκεπτών. Το κτίριο σχεδιάστηκε για κοινοβούλιο δύο σωμάτων, και η Ουγγαρία είναι μονοθάλαμη από τα μέσα του εικοστού αιώνα — γεγονός που άφησε μια μεγαλοπρεπή αίθουσα συζητήσεων ουσιαστικά αργόσχολη και διαθέσιμη στους επισκέπτες. Αυτή η διευθέτηση είναι ο λόγος που οι ξεναγήσεις μπορούν να πραγματοποιούνται τις περισσότερες ημέρες, αλλά και ο λόγος που μπορούν να ανασταλούν με σύντομη ειδοποίηση: όταν η Βουλή συνεδριάζει σε ολομέλεια, ή μια κρατική τελετή καταλαμβάνει το κτίριο, οι επισκέψεις μπορούν να συντομευτούν, να αλλάξουν διαδρομή ή να ακυρωθούν εντελώς.
Φωτογραφία, και η μία αίθουσα όπου σταματά
Μπορείτε να φωτογραφίσετε τα περισσότερα από όσα βλέπετε, και οι επισκέπτες το κάνουν — η Μεγάλη Σκάλα είναι η φωτογραφία που όλοι παίρνουν μαζί τους. Η εξαίρεση είναι η Αίθουσα με τον Θόλο: δεν επιτρέπεται η φωτογράφηση γύρω από το Ιερό Στέμμα, και ο κανόνας επιβάλλεται από τους φρουρούς αντί να υποδεικνύεται ευγενικά. Το φλας και τα τρίποδα μπορεί να περιορίζονται και αλλού στη διαδρομή. Αξίζει να το εμπεδώσετε πριν μπείτε, γιατί ο πειρασμός είναι πραγματικός και το να σας επιπλήξουν μπροστά στα βασιλικά διάσημα δεν είναι η αγαπημένη διακοπές ανάμνηση κανενός. Τραβήξτε τις φωτογραφίες στη σκάλα, μετά βάλτε το τηλέφωνο στην τσάντα για την Αίθουσα με τον Θόλο και απλώς κοιτάξτε το — είναι, μετά από χίλια χρόνια, η πιο ανταποδοτική επιλογή ούτως ή άλλως.